Կռիվ ինքդ քեզ հետ

Մենք ինքներս մեր դեմ այսինքն բանականությունը, զգացմունքների դեմ։ Այդ կռիվը տևում է մեր ամբողջ կյանքը որը ամեն վարկյան տալիս է մեզ ընտրության հնարավորությունը։ Իսկ այդ ճիշտ ընտրությանը հասնելու համար մենք միշտ կռվում ենք մեր հետ։ Բայց եթե մարդը չուենեար  այդ զդացմունքներ հասկացությունը, մեր կյանքը ուղղակի անհետաքրքիր  և ուղղակի հավասար կլիներ զրոի։ Մենք կռվում ենք ու դա մեր կյանքում իմաստ է տալիս։ Իմաստը դա երազանքն է ,ձկտելը ինչոր մի բանի։ Եթե ձկտում չլիներ մենք չեինք կառուցի տուն, մեքենա, մարդը չեր ձգտի թռչել երկնքով, գնալ Լուսին, իմանալ թե ինչից ենք մենք ստեղծված,կամ ինչու ենք մենք ստեղծված։ Իվերջո այդ մեր ներքին  կռիվը մեզ ոչինչի չի հասցնի, որովհետև ոչվոք չի հաղթի, ոչ քո զգացմունքները, ոչել քո բանականությունը։

Անուշ

Էսսե

Անուշ պոեմը հայ ժողովրդի ամենասիրված երկերից է, իսկ Ա. Տիգրանյանը նրա հիման վրա ստեղծել է «Անուշ» օպերան։

Անուշ պոեմում նկարագրված է հայ գյուղի սովորույթները, մարդկանց ավանդապաշտական պատկերացումնները, որոնց զոհն են դառնում պոեմի հերոսները և հատկապես գլխավոր հերոսուհին՝  Անուշը։ Թումանյանը այս պոեմում մի կողմից   քննադատում է գյուղական բարքերը, բայց մյուս կողմից շատ բարձր է գնահատում ու շատ գեղեցիկ ու պատկերավոր կերպով է ներկայացնում հայրենի բնությունը, ավանդությունները, հավատալիքներն ու սովորույթները։ «Անուշը» մի սիրային պատմություն է,  որը դժբախտ ավարտ է ունենում այնպես, ինչպես Շեքսպիրի «Ռոմեո և Ջուլետը»։ Սյուժետային առումով շատ նմանություններ կան։ Օրինակ՝ Անուշն ու Սարոն սիրում էին միմյանց, բայց ընտանիքների անդամները դրա մասին չգիտեին։ Ճիշտ է,  պեմի սկզբում նրանց ընտանիքները թշնամիներ  չէին,  այլ ընդհակառակը, Սարոն Անուշի եղբոր՝  Մոսիի ընկերն էր,  բայց հայտնի միջադեպից հետո՝ գյուղական հարսանիքի ժամանակ, երբ կռվախաղի ժամանակ Սարոն գետնով է տալիս ընկերոջ մեջքը,  նրանք դառնում են թշնամիներ։ Անուշի և Սարոյի սերը այլևս անհնարին է դառնում, քանի որ նրա երկու ամենահարազատ մարդիկ դառնում են թշնամիներ։ Շարնակությունը ևս որոշ առումներով հիշեցնում է Շեքսպիրյան սյուժեն։ Անիմաստ պատճառով  ընկերոջ հետ թշնամացած Մոսին, իմանալով քրոջ և նախկին ընկերոջ սիրո մասին, սպանում է Սարոյին,  իսկ Անուշը վշտից խելագարվում է, կործանվում է նաև Մոսիին։ Թումանյանը իր այս պոեմով ցույց է տալիս, որ նահապետական բարքերով ապրող հասարակությունը չի կարող ընդունել որևէ շեղում իր բարքերից և սովորույթներից, իսկ Անուշը իր կերպարով ու երազանքներով չէր տեղավորվում այնտեղ։

                    Լոռեցի Սաքո
էսսե

Այս պոեմը պատմում է մի մարդու մասին որը հովիվ էր և ժամանակի մեծ մասը ապրում էր սարերում իր մյուս հովիվ ընկերների ու հոտի հետ։Նա  գյուղացի մարդ էր և կյանքի,  երևույթների  վերաբերյալ ուներ  ավանդակ ան պատկերացումներ, շատ դեպքերում չունենալով մի շարք հարցերի պատասխանները, չունենալով համապատասխան գիտելիքներ, նա ամեն տեղ տեսնում էր առասպելական, հեքիաթային, կախարդական  երևույթներ.երևի սա էր պատճառը, որ միայնակ մնալով սարերում, նրա գլխում խառնվում են իրականն ու երևակայականը , ինչի պատճառով էլ նա խելագարվում է։

                      էսսե

Որոշ սփոյուռքահայ գրողներ ապրել են իրենց կյանքի և վատ և լավ պահերը։ ԵՎ կյանքը նրանց տանում էր դեպի փորձություններ։Ես կարդացել եմ որոշ սփուռքահայ գրողների բանաստեղծությունները։Ոմանք պատմում էին իրենց ցավի մասին,ոմանք իրենց սիրո մասին,ոմանք երազանքների մասին իսկ ոմանք, ուղղակի  ուզում էին մարդկանց սովորեցնել թե ինչ է կյանք թե ինչ սխալներ չպետք է անենլ։ Օրինակ ես կարդացել եմ Մկրտիճ Հաճյանի բանաստեղծությունները և նա իր«Երազներ ունեինք»պատմում էր թե մենք մեքենա ենք շինել,օդապաիկ ենք շինել բայց երազելու բան ել չի մնացել։Նաև ես կարդացել եմ Լևոն Զավեն Սուրմելյանի «Լույս զվարթ»և«Տունիս հիշատակ»բանաստեղծությունը ու ես նրա ցավը և կարոտը չեի զգում բայց հասկանում էի  թե ինչ էր ուզում ասել նա։Ես կարդացել եմ որոշ սփուռքահայ գրողների կենսագրությունը   ու ես զարմացա թե  այդ կյանքից չեն խելագարվել։

                                                                      Ստուգողական աշխատանք գրականությունից
                                                                             Ես անցել եմ  Իսահակյանը

Ես անցել եմ  Իսահակյանի կենսագրությունը 6-րդ դասարանում։Ես նրան ճանաչեցի «Ռեալտոի կամուջին» և «Օտար ամայի ճամփեքի վրա»բանաստեղծությունները կարդալով։Ես ուսումնասիրել եմ նրա կենսագրությունը շատ է ճամփորդել և ունեցել է շատ հետաքրքիր կյանք։Նրան 2 անգամ ձեռփակալել են,բայց նա մեկ է շարունակում էր գրել իր բանաստեղծությունները։Նա գրել է շատ ստեղծագործություններ։Նա գրել է «Պատրանք»,Մի հին չինական զրույց»,«Անհաղթ խալիֆան»,«Համբերանքի չիբուխը» և այլն։Ես այս պատմվածքները կարդացել եմ։Օինակ «Մի հին չինական զրույց»որտեղ չինացի կայսեր տեսնելով ,  որ իր ժողովուրդը հագնում է ծանր գլխարկներ որոշեց որ իր ժողովուրդը պետք է հագնի ճերմակ թեթև գլխակներ պետք են հագնել։Բայց մարդիկ կռիվ են անում,նրան գլխատում են այդ գլխարկների պատճառով։Եվ օր օրի վրա ոստիկանների եռանդը աճում է՝ հին գլխարկ կրողներին ծեծում են ու ծանր տուգանքի ենթարկում, գավազաններով մեկդի են շպրտում հին գլխարկները և մերկ գլուխներին հարվածում։ Հեռավոր գավառներում հրամանն անմիջապես չկատարողներին լցնում էին բանտերը և շղթայի զարկում. ավելի հեռավոր վայրերում գլուխներն էին կտրում և ձողի ծայրին անցկացնում՝ սարսափ տարածելու համար… ։Այս տողերով Իսահակյանը ասում է որ ոչթե կառավարությունը պետք է որոշի թե ինչ պետք է հագնել , այլ հենց ժողովուրդը։ «Երջանկության իմաստը» որտեղ Իսահակյանը պատմում է թե մի ծերունի դերվիշ եկավ Եգիպտոս որ հարցնի Սֆինկսից թե որն է Երջանկության իմաստը։Նա հարցնում է բայց Սֆինկսը ոչ մի բան չի ասում։Ծերունին 2 անգամ հարցնում է Սֆինկսին բայց նա չի պատասխանում։Երբ Ծերունին մեկ անգամ ել հարցեր նրան Սֆինկսը իր աչքերը նայեցին դերվիշին  և նրա բերանը ասաց։«Ով մարդ, արյունի ծնունդ եւ կրքի ծարավ, քո անմիտ ոգին անհագ տարփում է հավերժ գրգիռի: Երջանկության իմաստը դու անկարող ես ըմբռնել, քո զգացող գոյությունը չարժե իր ձգտումին, եւ ոչ մի նպատակ չարժե, որ նրան ըղձաս:

Սակայն ես ասում եմ քեզ եւ հավիտյան լռում, գնա, եւ այսուհետ մի վրդովիր իմ երջանկավետ անդորրը:

Գնա եւ պատգամիր աշխարհին հանուր, հարավին, նույնպես հյուսիսին, արեւելքին, նույնպես արեւմուտքին, երջանկության իմաստը - չպետք է զգալ, չպետք է խորհել, չպետք է կամենալ, այլ միայն քարանա՜լ, քարանա՜լ, քարանա՜լ ... »: ...

Այս բառերով Իսահակյանը ուզում էր ասեր որ մարդը չպետք է երազի պետք է լինի ինչպես քար։ 

Էսսե Խուլիո Կորտասար
; 

Կորտասարը ծնվել 1914թ. Բրուսելում, չնայած նա լատինամերիկյան գրող էր: Կորտասարը իր ժամանակի ամենաինքնատիպ, նորարար գրողներից է համարվում: Նա կարճ պատմվածքների, արձակ բանաստեղծության վարպետ էր, ուշագրավ  վեպերի  հեղինակ:  Նա դասական  կարծրատիպերը  կոտրելով՝  լատինամերիկյան  գրականության  մեջ  գրական  նոր  ձևերի  սկիզբն ազդարարեց:  Կորտասարի  հերոսները  լիակատար անկախություն  ունեն  և  օժտված  են  մինչ  այդ  չտեսնված  խոր  հոգեբանությամբ:  Նկատի  ունենալով, որ նրա  ստեղծագործություններում  միախառնվում  են  իրականը  և  երևակայականը, Կորտասարին  հաճախ  համարում  են  սյուրռեալիստ  գրող: Ես կարդացել եմ որոշ պատմվածքներ, օրինակ՝ <<Փոքրիկ դրախտը>>,   որը պատմում էր մի Օրանգուի անունով գեներալի  մասին, որը խաբեությամբ երջանկացնում էր իր ժողովրդին, իսկ ժողովուրդը երևակայում (իլուզիայի մեջ էր) էր, որ երջանիկ է: Ինձ թվում է, որ նա ուզում էր ասել որ ավելի լավ է իրականության մեջ ապրել, որքան էլ այն դաժան լինի, քան թե դրախտային աշխարում, որտեղս մի մարդ խաբում է բոլորին: Ես նրան համարում եմ յուրահատուկ և հետաքրքիր գրող:իո 

Էսսե  Սասնա ծռեր էպոսի մասին

  Սասնա ծռեր էպոսը ձևավորվել է հազարամյակներ առաջ և բանավոր կերպով հարատևել մինչև տասնիններորդ դարի վերջերը, երբ Գարեգին Սրվանձտյանցը գրի առավ նրա մի քանի պատումները։ Այնուհետև տարբեր բանահավաքներ պատմական Հայաստանի տարբեր վայրերից գրի առան մի քանի տասնյակ պատումներ, որոնց հիման վրա կազմվեց էպոսի համահավաք տեքստը, որը մենք այսօր կարդում և սովորում ենք։ Աշխարհի շատ ժողովուրդներ ունեն էպոս, բայց քիչ էպոսներ կան, որոնց հերոսների վերադարձին սպասում են մինչև այսօր։ Հայ ժողովուրդը մինչև այսօր սպասում է այն օրվան, թե երբ պետք է աշխարհն այնքան արդար դառնա, որ փոքր Մհերը դուրս գա Վանա ժայռից և իրականացնի մեր բոլոր երազանքները։

Սասնա ծռեր էպոսը բաղկացած է չորս ճյուղից. Սանասար և Բաղդասար, Մեծ Մհեր, Սասունցի Դավիթ և Փոքր Մհեր։ Յուրաքանչյուր ճյուղում պատմվում է նշված հերոսների ծննդյան, կյանքի, ամուսնության, քաջագործությունների և մահվան մասին։ Իմ ամենասիրած հերոսը Մեծ Մհերն է, որովհետև նա կռվում է առյուծի հետ և փրկում Սասունը սովից, հաղթում է Մսրա Մելիքին  և ազատում Սասունը հարկերից, սպանում դևերին և ազատագրում Արմաղանին ու վիշապների արգելափակած ջրերը։  Նա շատ հակասական կերպար է. Շատ սիրում էր Սասունը և իր կնոջը, բայց տրվելով գինու և Մսրա տիրուհու խաբեություններին յոթ տարի գինով հարբած ապրում է Մսրում։ Բայց նա այնքան էր սիրում իր Սասունը և այնքան էր ուզում, որ Սասնա տոհմը շարունակվի, որ նույնիսկ իր և Արմաղանի կյանքի գնով համաձայնում է, որ իրենք զավակ ունենան, որից հետո նրանք մահանում են և ծնվում է մեր ժողովրդի ամենասիրելի հերոսը՝  Սասունցի Դավիթը։

Ես կարծում եմ, որ մենք այսօր էլ շատ բան կարող ենք սովորել մեր էպոսից. Ամենակարևորը՝ թե ինչպես պետք է սիրել հայրենիքը, ինչպես կարելի է վերաբերվել թշնամիներին և ինչպես պետք է ձգտել արդարության ու չնայած ամեն ինչին հավատալ մեր երկրի լավ ապագային, ինչպես հազարամյակներ շարունակ արել է մեր ժողովուրդը ու մեր էպոսի ամեն հերոս։